Recruitmentmarkt kengetallen

Arbeidsmarkt in Cijfers

Inzicht in de actuele stand van zaken en ontwikkelingen op de Nederlandse arbeidsmarkt.

Wil je op de hoogte blijven van de meest actuele cijfers op de arbeidsmarkt? Meld je aan voor de maandelijkse Arbeidsmarkt in Cijfers update met het formulier onderin deze pagina.

Zie ook onze pagina Arbeidsmarkt in Cijfers België
Siehe auch unsere Seite Arbeitsmarkt in Zahlen Deutschland

Arbeidsmarktactiviteit
De arbeidsmarktactiviteit geeft aan hoe groot het actieve arbeidsaanbod is binnen de Nederlandse beroepsbevolking (excl. zzp’ers en ondernemers). Het zijn de mensen die nu actief op zoek zijn naar (ander) werk. Daarnaast is er een grote groep latente baanzoekers. Zij zijn niet actief op zoek naar ander werk, maar houden de arbeidsmarkt wel in de gaten.

01 Arbeidsmarktactiviteit

1,06 mln

t.o.v. Q4 2022 79.000
t.o.v. Q3 2023 41.000

Baanwisselingen
Dit cijfer geeft weer welk deel van de Nederlandse beroepsbevolking (excl. zzp’ers en ondernemers) in de afgelopen 12 maanden ander/nieuw werk heeft gevonden. Het zegt iets over de dynamiek op de arbeidsmarkt. De cijfers hebben betrekking op mensen die een baan hebben gevonden bij een nieuwe werkgever. Interne baanwisselingen zijn niet meegenomen.

02 Baanwisselingen

1,85 mln

t.o.v. Q4 2022 15.000
t.o.v. Q3 2023 -

Sourcingsdruk
De sourcingsdruk geeft aan welk deel van de Nederlandse beroepsbevolking (exc. zzp’ers en ondernemers) minimaal op kwartaalbasis wordt benaderd door recruiters, werkgevers en/of bureaus voor een nieuwe baan. De sourcingsdruk hangt samen met de schaarste op de arbeidsmarkt. Hoe gewilder (schaarser) mensen zijn, hoe vaker ze worden benaderd.

03 Sourcingsdruk

41,6%

Q4 2022 39,5%
Q3 2023 41,6%

Werkloosheid
De werkloze beroepsbevolking bestaat uit alle 15- tot 75-jarigen die in Nederland wonen en geen betaald werk hebben, maar wel recent naar werk hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar zijn. De cijfers zijn gecorrigeerd voor seizoensinvloeden en gepresenteerd in duizendtallen.

04 Werkloosheid

368.000

2023 jan 360.000
2023 dec 361.000

Werk vinden en behouden
De index geeft een indicatie hoe makkelijk of moeilijk het is om werk te vinden en/of te behouden. Hoe verder de waarde boven de 100, hoe gemakkelijker en omgekeerd. De index is samengesteld uit drie indicatoren die de stromen tussen arbeidsposities beschrijven. Het gaat daarbij steeds om de verandering ten opzichte van de situatie drie maanden ervoor. De drie indicatoren zijn achtereenvolgens: 1) Het aandeel werkenden dat werkloos is geworden (werkzaam -> werkloos). 2) Het aandeel werklozen dat werk heeft gevonden (werkloos -> werkzaam). 3) Het aantal personen dat vanuit een niet-werkende situatie direct een baan vindt (niet-beroepsbevolking -> werkzaam) ten opzichte van het aantal personen dat van een niet-werkende situatie op zoek is naar, en direct beschikbaar is voor werk, maar nog geen werk heeft gevonden (niet-beroepsbevolking -> werkloos).

05 Werk vinden en behouden

Makkelijk

Wervingshaalbaarheid
De wervingshaalbaarheid is een score tussen de 0 en de 10, gebaseerd op de verhouding van vraag (vacatures) en aanbod (aandeel actieve baanzoekers, zie arbeidsmarktactiviteit) op de arbeidsmarkt. Hoe groter de vraag t.o.v. het aanbod, hoe hoger de score. Dat impliceert een grotere schaarste en daardoor is het moeilijker om personeel te werven. In een krappe arbeidsmarkt geldt dat de vraag (veel) groter is dan het aanbod. In een ruime arbeidsmarkt geldt het omgekeerde. De score van de wervingshaalbaarheid zakt dan onder de 5.

06 Wervingshaalbaarheid

Zeer moeilijk

Verwachte zoekduur
De verwachte zoekduur naar een baan is gebaseerd op de periode die mensen zélf aangeven nodig te hebben voor het vinden van nieuw werk. Het kan gezien worden als vertrouwensindicator van werknemers in de arbeidsmarkt. De duur van het sollicitatieproces, het gemak van het vinden van werk en de focus, motivatie en inzet van mensen zijn van invloed op de feitelijke zoekduur.

07 Verwachte zoekduur

3,0 mnd

Q4 2022 3,2
Q3 2023 3,0

Baanvinders met vast contract
De grafiek toont het aandeel mensen die de afgelopen 12 maanden ander/nieuw werk hebben gevonden (zie Baanwisselingen) en die direct een vast contract kregen.

08 Baanvinders met vast contract

44,0%

Q4 2022 41,2%
Q3 2023 43,0%

Vacatures per kwartaal
De grafiek geeft de ontwikkeling van het aantal nieuwe/ontstane vacatures per kwartaal weer. De cijfers zijn niet gecorrigeerd voor seizoensinvloeden. De prognose van het aantal vacatures is gebaseerd op het oordeel van ondernemers ten aanzien van hun eigen bedrijf en de economie/arbeidsmarkt. Meer specifiek gaat het om het oordeel over de productiecapaciteit en de mate waarin ondernemers belemmeringen ervaren door onvoldoende vraag en/of een tekort aan personeel. Deze gegevens komen uit conjunctuurenquête van het CBS. Daarnaast zijn ook de stromen op de arbeidsmarkt een belangrijke factor. Daarbij wordt gekeken naar het aandeel werklozen dat werk vindt, het aandeel werkenden dan werkloos wordt en in hoeverre toetreders tot de arbeidsmarkt snel werk vinden. Het geheel van al deze variabelen blijkt een goede indicator van de vacatureontwikkeling op korte termijn.

09 Vacatures per kwartaal incl. prognose

'24-Q1 vs '23-Q1 -52 dzd
'24-Q2 vs '23-Q2 -49 dzd

Vacatures
De cijfers hebben betrekking op het aantal ontstane/nieuwe vacatures en zijn gepresenteerd in duizendtallen. Het prognosemodel laat zien wat de verwachte ontwikkeling is voor de komende jaren. Input voor de prognose zijn onder andere de ramingen van het CPB en het UWV over de economie en de arbeidsmarkt.

10 Vacatures (incl. prognose)

1,43 mln

2024 (progn.) 1,42 mln
2025 (progn.) 1,45 mln

Tekort aan arbeidskrachten
Het percentage ondernemers die aangeven een tekort aan arbeidskrachten als belemmering te ondervinden bij hun activiteiten. Het percentage heeft betrekking op het totale bedrijfsleven (excl. financiële instellingen en nutsbedrijven).

11 Tekort aan arbeidskrachten

35,3%

Q1 2023 42,5%
Q4 2023 40,3%

Arbeidsproductiviteit
De groei/toename van de arbeidsproductiviteit is de motor van economische groei op lange termijn. Bovendien kan groei van de arbeidsproductiviteit zorgen voor minder krapte op de arbeidsmarkt. Wat betreft de data; realisaties zijn afkomstig van het CBS. Kwartaalcijfers zijn door Intelligence Group berekend op basis sectorale gegevens over de toegevoegde waarde en het arbeidsvolume (beide gecorrigeerd voor seizoeninvloeden). De grafiek toont naast de realisaties ook de ramingen van het CPB voor de komende jaren. De groeicijfers hebben betrekking op de (volume)ontwikkeling ten opzichte van dezelfde periode in het voorgaande jaar.

12 Arbeidsproductiviteit

gem. 2003-2013 1,0%
gem. 2013-2023 0,5%

Economische groei
De grafiek toont de economische groei (bbp-groei) per kwartaal. Het betreft de jaar-op-jaar groei, d.w.z. de groei ten opzichte van hetzelfde kwartaal in het voorgaande jaar. De prognose is gebaseerd op de ontwikkeling van een aantal vertrouwens- en stemmingsindicatoren.

13 Economische groei (incl. prognose)

14 Prognose economische groei

Het model is gebaseerd een aantal vertrouwens- en stemmingsindicatoren, zie ook de grafieken hieronder. Afgezien van de uitzonderlijke coronaperiode met zeer grote uitslagen zowel omlaag als omhoog, lijken de gebruikte indicatoren goede voorspellers van de economische groei. Voor de prognose van de komende kwartalen is van elk van de indicatoren gekeken naar de gewogen gemiddelde trend in respectievelijk de afgelopen 24, 12 en 6 maanden (waarbij het recente verleden zwaarder wordt gewogen). Op basis van de trends in de onderliggende indicatoren wordt voor 2024 stabilisatie/nulgroei voorzien. De zeer volatiele en extreme groei in de coronajaren (2020-2021) zijn moeilijk door een model te voorspellen en kunnen een relatief grote impact hebben op de resultaten. Het prognosemodel exclusief de coronajaren is statistisch nog wat beter. Op basis van dat model wordt een lichte groei van 0,5% verwacht.

Consumentenvertrouwen
Het consumentenvertrouwen is een indicator die informatie geeft over het vertrouwen en opvattingen van consumenten ten aanzien van de ontwikkelingen van de Nederlandse economie en hun eigen financiële situatie. Hoe optimistischer of pessimistischer de consumenten gestemd zijn, des te meer zal de waarde van het consumentenvertrouwen positief of negatief afwijken van de nullijn. De grafiek toont het totale consumentenvertrouwen en specifiek het vertrouwen in de economische situatie de komende 12 maanden.

15 Consumentenvertrouwen

-27

Producentenvertrouwen
Het producentenvertrouwen is een stemmingsindicator van de ondernemers in de industrie die de richting aan geeft waarin de industriële productie zich naar verwachting zal ontwikkelen. Hoe optimistischer of pessimistischer de ondernemers gestemd zijn, des te meer zal de waarde van het producentenvertrouwen positief of negatief afwijken van de nullijn en des te groter is de verwachting dat de productie de komende maanden zal toe- of afnemen.

16 Producentenvertrouwen

-4,2

Uitzenduren
De grafiek toont de procentuele groei/afname van het aantal uitzenduren in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. De uitzenduren worden niet in maanden, maar in perioden van vier weken gerapporteerd.

17 Uitzenduren

-8,4%

Beurskoers (AEX)
De AEX Index is de belangrijkste Nederlandse beursindex. De index geeft het beeld weer van de koersontwikkeling van de 25 aandelen met de grootste marktkapitalisatie op de Amsterdamse effectenbeurs. Uit het gewogen gemiddelde van de koersen van deze aandelen wordt de stand van de AEX berekend. De grafiek toon de gemiddelde koers per maand.

18 Beurskoers (gem. maandkoers)

844,7

PMI
Het indexcijfer geeft het vertrouwen weer dat inkoopmanagers hebben in de economie. Hoe groter de PMI afwijkt van de 50, hoe groter ook de mate van verandering is op de economie. Een PMI boven de 50 wijst op een stijgende trend, een positieve economische verwachting. Een PMI van onder de 50 wijst op een trend naar beneden, een negatief marktgevoel.

19 PMI (Purchasing Managers' Index)

49,3

Huizenprijzen
De grafiek geeft de prijsontwikkeling weer van bestaande koopwoningen in Nederland. Het betreft de procentuele ontwikkeling van de verkoopprijzen t.o.v. dezelfde periode in het voorgaande jaar. De prijsindexcijfers over de bestaande koopwoningen zijn afkomstig van het CBS en gebaseerd op een integrale registratie van verkooptransacties van woningen door het Kadaster en WOZ-waarden van alle woningen in Nederland.

20 Huizenprijzen (% groei t.o.v. vorig jaar)

1,8%

Faillissementen
De grafiek toont het aantal door rechters in Nederland uitgesproken faillissementen. De uitkomsten zijn gecorrigeerd voor het aantal zittingsdagen van de rechtbanken (een kalendermaand kan vier of vijf zogenaamde zittingsdagen bevatten). In de tooltip is ook de faillissementsgraad opgenomen. Dat betreft het aantal faillissementen per 100 duizend bedrijven. Het aantal bedrijven fluctueert  namelijk over de tijd (voornamelijk stijging) en daarmee verandert, los van andere effecten/invloeden, ook het absolute aantal faillissementen over de tijd.

21 Faillissementen

412

Update vierde kwartaal 2023: arbeidsmarkt op een keerpunt

Na drie kwartalen op rij economische krimp was er in het vierde kwartaal van 2023 lichte groei. Ten opzichte van het vierde kwartaal van 2022 was er wel een kleine krimp. De jaargroei kwam in 2023 uiteindelijk uit op 0,1% en steekt daarmee schril af tegen de twee voorgaande jaren. Op de arbeidsmarkt is er nog altijd sprake van flinke krapte (laag aanbod en hoge vraag), maar ze lijkt zich nu wel op een keerpunt te bevinden. De arbeidsmarktactiviteit (het aandeel mensen dat actief op zoek is naar ander werk) is – ondanks de lage werkloosheid – wat toegenomen. Dat betekent dat het (actieve) arbeidsaanbod iets groter is. Ook het aandeel mensen dat nieuw/ander werk heeft gevonden vertoont een afvlakking. En de sourcingsdruk, die aangeeft in welke mate mensen benaderd worden voor nieuw/ander werk, is voor het eerst in drieënhalfjaar niet toegenomen. Tot slot laat ook de verwachte zoekduur naar een baan geen verdere daling zien. Het zijn allemaal geen spectaculaire veranderingen, maar alles bij elkaar laat toch een beeld zien van een arbeidsmarkt die in ieder geval niet nóg krapper wordt en naar verwachting iets minder oververhit zal worden.

Van een ruime arbeidsmarkt in voorlopig echter lang geen sprake. Daarvoor zal de vraag flink moeten afnemen. Ondanks de haperende economie en de matige vooruitzichten is die kans (gelukkig) niet erg groot. Een andere manier om de krapte serieus te doen dalen is door een (grote) stijging van het aanbod. Met de hoge participatiegraad en de lage werkloosheid ligt dat niet in de lijn der verwachtingen. Een andere optie is door arbeid te ‘importeren’  (immigratie), maar los van de politieke en sociaal-maatschappelijke discussie is dat op lange termijn ook geen structurele oplossing. Ook het verhogen van de pensioenleeftijd zal een flinke duit in het zakje doen, maar ook dat zal op de nodige weerstand stuiten. De sleutel ligt vooral bij het verhogen van de arbeidsproductiviteit (hetzelfde werk met minder mensen doen), maar precies dát is waar het al tijden aan schort binnen de Nederlandse economie. Let wel, het niveau van de arbeidsmarktproductiviteit is wereldwijd gezien hoog, maar de groei is er al jaren uit. Daarom is het ook opvallend dat de werkgelegenheid blijft groeien bij een krimpende economie. Dat betekent dus dat productiviteit afneemt. Precies wat we niet nodig hebben. Inzet op het vergroten van arbeidsbesparende techniek is een gezamenlijke taak van politiek en werkgevers.

  • De arbeidsmarktactiviteit, de mate waarin de Nederlandse beroepsbevolking actief op zoek is naar een baan, is in vergelijking met vorig kwartaal gestegen. Ook ten opzichte van het vierde kwartaal van 2022 is er sprake van een toename. Iets minder dan één op de acht personen uit de Nederlandse beroepsbevolking (12,0%) is actief op zoek naar een nieuwe baan. Onder werkenden is dat slechts één op de twaalf (7,9%). De groep latente baanzoekers – zij die niet zozeer actief op zoek zijn, maar wel open staan voor (ander) werk – is met 44,9% ruim drieënhalf keer zo groot als de groep actieve baanzoekers. In de strijd om personeel is daarom vooral het vinden, benaderen en verleiden van de latente baanzoeker belangrijk.
  • Bij het aantal baanwisselingen lijkt er sprake van een afvlakking. Ten opzichte van het vorige kwartaal was er in absolute zin geen verandering in het aantal mensen dat ander/nieuw werk vond. In relatieve zin wel, het aandeel baanwisselaars/-vinden nam af van 21,1% naar 21,0%. Ten opzichte van hetzelfde kwartaal vorig jaar is er nog wel sprake van een toename (+15 duizend / +0,1%), maar de groei is beduidend lager dan in voorgaande kwartalen. De mobiliteit/dynamiek is de laatste jaren zeer hoog. Het betreft overigens niet uitsluitend mensen die van baan wisselen, al is dit wel de grootste groep binnen de ruim 1,8 miljoen baanwisselaars. Ook degenen die vanuit een niet-werkende situatie een baan hebben gevonden worden meegeteld. Wanneer de werkgelegenheid toeneemt wordt het aandeel van deze groep groter.
  • De sourcingsdruk is met 41,6% in het vierde kwartaal onveranderd gebleven. Dat was voor het eerst sinds halverwege 2020 (corona). Ten opzichte van vorig jaar is er sprake nog wel sprake van een lichte toename. Nog altijd worden heel veel mensen uit de Nederlandse beroepsbevolking benaderd door werkgevers/recruiters/bureaus voor een nieuwe baan. Waarschijnlijk ook ingegeven door de passiviteit van de beroepsbevolking (de lage arbeidsmarktactiviteit). De sourcingsdruk is een belangrijke indicator van schaarste op de Nederlandse arbeidsmarkt.
  • De werkloosheid in Nederland is al geruime tijd zeer laag. Op dit moment is die 3,6% (januari 2023). Het CPB voorziet in haar meest recente prognose (augustus 2023) een lichte toename naar 4,0% in 2024, maar dat is alsnog relatief laag. De arbeidsmarkt blijft daarom naar verwachting krap.
  • De te verwachte zoekduur naar een nieuwe baan is in het vierde kwartaal gestabiliseerd. Deze zoekduur is gebaseerd op de periode die mensen zélf aangeven nodig te hebben voor het vinden van nieuw werk. Het kan gezien worden als vertrouwensindicator van werknemers in de arbeidsmarkt. Met 3,0 maanden is de verwachte zoekduur nog steeds het laagst sinds de start van de metingen in 2011.
  • Het aandeel baanvinders dat direct een vast contract kreeg is in het vierde kwartaal weer wat gestegen. In het vierde kwartaal gaf 44,0% van de baanvinders aan dat ze direct een vast contract kregen (ten opzichte van 43,0% in het vorige kwartaal). Enerzijds hebben werkgevers te maken met een zeer krappe arbeidsmarkt en proberen ze personeel te verleiden en/of te binden met een vast contract. Anderzijds ervaren ze een afkoelende economie en is er onzekerheid over de toekomst. In tweede kwartaal van 2023 lag het aandeel vaste contracten voor baanvinders op het hoogste punt (44,9%). Nu is dat wat lager, niettemin ligt het aandeel nog steeds erg hoog. Begin 2020, vlak voor het uitbreken van de coronacrisis, was het aandeel ook hoog. Daarna was er sprake van een daling, maar sinds eind 2021 nam het aandeel vaste contracten onder baanvinders weer toe. De cijfers passen bij het beeld van een krappe arbeidsmarkt.

In 2023 ontstonden er ruim 1,4 miljoen miljoen nieuwe vacatures volgens het CBS. Dat is een daling ten opzichte van de  bijna 1,6 miljoen nieuwe vacatures in 2022. De vacaturegraad (het aantal vacatures t.o.v. het aantal banen van werknemers) kwam uit met 15,9%, ver boven het gemiddelde van de afgelopen 25 jaar (12,0%), maar wel lager dan in recordjaar 2022 (17,4%) en in 2021 (16,4%). Het hoge vacaturevolume ging (en gaat) bovendien gepaard met een beperkt aanbod van arbeid. De krapte op de arbeidsmarkt ondanks de afname dan ook groot. De meest recente prognose van het CPB en het UWV over de Nederlandse economie en arbeidsmarkt zijn doorgerekend in ons vacaturemodel. De verwachting op basis van het model is dat het aantal vacatures in 2024 en 2025 eveneens rond de 1,4 miljoen zal liggen. Het totaal aantal vacatures alsmede de vacaturegraad blijven daarmee relatief hoog.

 

De indicatoren op deze website worden periodiek geüpdatet. De cijfers op basis van ons eigen internationale arbeidsmarktonderzoek (ITAM) worden ieder kwartaal bijgewerkt. De overige indicatoren en modellen op deze pagina worden op maandbasis geactualiseerd.

Aanmelding nieuwsbrief

"*" geeft vereiste velden aan

GDPR*
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
Solutions Intelligence Group

Meer inzicht in arbeidsmarkt cijfers van jouw doelgroep?

Wil je meer inzicht in arbeidsmarkt cijfers voor jouw specifieke beroepsklasse? Met Giant, het DoelgroepenDashboard of een Talent Intelligence rapport krijg je meer inzicht in jouw doelgroep en hoe de actuele arbeidsmarkt er voor hen uitziet.