Arbeidsmarkt in Cijfers

Inzicht in de actuele stand van zaken en ontwikkelingen op de Nederlandse arbeidsmarkt

Wil je op de hoogte blijven van de de meest actuele cijfers op de arbeidsmarkt? Meld je aan voor de maandelijkse Arbeidsmarkt in Cijfers update met het formulier onderin deze pagina.

Arbeidsmarktactiviteit
De arbeidsmarktactiviteit geeft aan hoe groot het actieve arbeidsaanbod is binnen de Nederlandse beroepsbevolking (excl. zzp’ers en ondernemers). Het zijn de mensen die nu actief op zoek zijn naar (ander) werk. Daarnaast is er een grote groep latente baanzoekers. Zij zijn niet actief op zoek naar ander werk, maar houden de arbeidsmarkt wel in de gaten.

01 Arbeidsmarktactiviteit

1,0 miljoen

Q3 2021 3.000
Q2 2022 11.000

Baanwisselingen
Dit cijfer geeft weer welk deel van de Nederlandse beroepsbevolking (excl. zzp’ers en ondernemers) in de afgelopen 12 maanden ander/nieuw werk heeft gevonden. Het zegt iets over de dynamiek op de arbeidsmarkt. De cijfers hebben betrekking op mensen die een baan hebben gevonden bij een nieuwe werkgever. Interne baanwisselingen zijn niet meegenomen.

02 Baanwisselingen

1,8 miljoen

Q3 2021 335.000
Q2 2022 66.000

Sourcingsdruk
De sourcingsdruk geeft aan welk deel van de Nederlandse beroepsbevolking (exc. zzp’ers en ondernemers) minimaal op kwartaalbasis wordt benaderd door recruiters, werkgevers en/of bureaus voor een nieuwe baan. De sourcingsdruk hangt samen met de schaarste op de arbeidsmarkt. Hoe gewilder (schaarser) mensen zijn, hoe vaker ze worden benaderd.

03 Sourcingsdruk

38,8%

Q3 2021 34,1%
Q2 2022 38,1%

Werkloosheid
De werkloze beroepsbevolking bestaat uit alle 15- tot 75-jarigen die in Nederland wonen en geen betaald werk hebben, maar wel recent naar werk hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar zijn. De cijfers zijn gecorrigeerd voor seizoensinvloeden en gepresenteerd in duizendtallen.

04 Werkloosheid

352.000

2021 december 369.000
2022 november 364.000

Verwachte zoekduur
De verwachte zoekduur naar een baan is gebaseerd op de periode die mensen zélf aangeven nodig te hebben voor het vinden van nieuw werk. Het kan gezien worden als vertrouwensindicator van werknemers in de arbeidsmarkt. De duur van het sollicitatieproces, het gemak van het vinden van werk en de focus, motivatie en inzet van mensen zijn van invloed op de feitelijke zoekduur.

05 Verwachte zoekduur

3,3 mnd

Q3 2021 3,9
Q2 2022 3,4

Baanvinders met vast contract
De grafiek toont het aandeel mensen die de afgelopen 12 maanden ander/nieuw werk hebben gevonden (zie Baanwisselingen) en die direct een vast contract kregen.

06 Baanvinders met vast contract

41,8%

Q3 2021 35,2%
Q2 2022 38,7%

Tekort aan arbeidskrachten
Het percentage ondernemers die aangeven een tekort aan arbeidskrachten als belemmering te ondervinden bij hun activiteiten. Het percentage heeft betrekking op het totale bedrijfsleven (excl. financiële instellingen en nutsbedrijven). De cijfers over het laatste kwartaal zijn nader voorlopig en kunnen eventueel nog wijzigen.

07 Tekort aan arbeidskrachten

36%

Q4 2021 30,4%
Q3 2022 37,5%

Vacatures
De cijfers hebben betrekking op het aantal ontstane/nieuwe vacatures en zijn gepresenteerd in duizendtallen. Het prognosemodel laat zien wat de verwachte ontwikkeling is voor de komende jaren. Input voor de prognose zijn onder andere de ramingen van het CPB en het UWV over de economie en de arbeidsmarkt.

08 Vacatures (incl. prognose)

1,5 miljoen

2022 (progn.) 1,5 mln
2023 (progn.) 1,2 mln

Economische groei
De grafiek toont de economische groei (bbp-groei) per kwartaal. Het betreft de jaar-op-jaar groei, d.w.z. de groei ten opzichte van hetzelfde kwartaal in het voorgaande jaar. De prognose is gebaseerd op de ontwikkeling van een aantal vertrouwens- en stemmingsindicatoren.

09 Economische groei (incl. prognose)

10 Prognose economische groei

Het model is gebaseerd een aantal vertrouwens- en stemmingsindicatoren, zie ook de grafieken hieronder. Afgezien van de uitzonderlijke coronaperiode met zeer grote uitslagen zowel omlaag als omhoog, lijken de gebruikte indicatoren goede voorspellers van de economische groei. Voor de prognose van de komende kwartalen is van elk van de indicatoren gekeken naar de gewogen gemiddelde trend in respectievelijk de afgelopen 24, 12 en 6 maanden (waarbij het recente verleden zwaarder wordt gewogen). Op basis van de trend in de onderliggende indicatoren wordt voor de het laatste kwartaal van 2022 en bescheiden groei van een half procent voorzien. Inclusief de hoge groei in de eerste drie kwartalen dit jaar zou de totale groei in 2022 dan uitkomen op 3,8%. Dat is wat lager dan de meest recente raming van het CPB (+4,2%, scenarioraming 6 december 2022). Voor 2023 wordt op basis van de huidige trends een krimp van 0,8% verwacht. De laatste kwartalen blijkt de gerealiseerde economische groei overigens steeds hoger dan wat op basis van de indicatoren/het prognosemodel verwacht wordt.

Vacature-indicator
De vacature-indicator geeft een indicatie van de richting waarin de vacatures zich naar verwachting van de ondernemers zullen ontwikkelen. Hoe optimistischer of pessimistischer de ondernemers gestemd zijn over de ontwikkeling van de vacatures, des te meer zal de waarde van de vacature-indicator positief of negatief afwijken van de nullijn en des te groter is de verwachting dat de vacatures zullen toe- of afnemen. De indicator is opgebouwd uit meerdere deelindicatoren die zijn afgeleid uit verschillende variabelen van de maandelijkse conjunctuuronderzoeken die door het CBS en het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) worden gehouden. De resultaten hebben zes maanden een voorlopig karakter en kunnen in die periode eventueel nog wijzigen.

11 Vacature-indicator

0,16

Consumentenvertrouwen
Het consumentenvertrouwen is een indicator die informatie geeft over het vertrouwen en opvattingen van consumenten ten aanzien van de ontwikkelingen van de Nederlandse economie en hun eigen financiële situatie. Hoe optimistischer of pessimistischer de consumenten gestemd zijn, des te meer zal de waarde van het consumentenvertrouwen positief of negatief afwijken van de nullijn. De grafiek toont het totale consumentenvertrouwen en specifiek het vertrouwen in de economische situatie de komende 12 maanden.

12 Consumentenvertrouwen

-49

Producentenvertrouwen
Het producentenvertrouwen is een stemmingsindicator van de ondernemers in de industrie die de richting aan geeft waarin de industriële productie zich naar verwachting zal ontwikkelen. Hoe optimistischer of pessimistischer de ondernemers gestemd zijn, des te meer zal de waarde van het producentenvertrouwen positief of negatief afwijken van de nullijn en des te groter is de verwachting dat de productie de komende maanden zal toe- of afnemen.

13 Producentenvertrouwen

3,3

Uitzenduren
De grafiek toont de procentuele groei/afname van het aantal uitzenduren in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. De uitzenduren worden niet in maanden, maar in perioden van vier weken gerapporteerd.

14 Uitzenduren

-9,2%

Beurskoers (AEX)
De AEX Index is de belangrijkste Nederlandse beursindex. De index geeft het beeld weer van de koersontwikkeling van de 25 aandelen met de grootste marktkapitalisatie op de Amsterdamse effectenbeurs. Uit het gewogen gemiddelde van de koersen van deze aandelen wordt de stand van de AEX berekend. De grafiek toon de gemiddelde koers per maand.

15 Beurskoers (gem. maandkoers)

712,5

PMI
Het indexcijfer geeft het vertrouwen weer dat inkoopmanagers hebben in de economie. Hoe groter de PMI afwijkt van de 50, hoe groter ook de mate van verandering is op de economie. Een PMI boven de 50 wijst op een stijgende trend, een positieve economische verwachting. Een PMI van onder de 50 wijst op een trend naar beneden, een negatief marktgevoel.

16 PMI (Purchasing Managers' Index)

48,6

Update arbeidsmarkt derde kwartaal 2022: Arbeidsmarkt dendert door ondanks dreigende recessie

Bijna alle economische indicatoren duiden op een afkoeling van de economie, die bij een aanhoudende hoge inflatie, een laag (consumenten)vertrouwen, een bijna structureel tekort aan mensen en materialen en extreem hoge energiekosten zomaar kan resulteren in een recessie. Op de arbeidsmarkt is hier vooralsnog weinig van te merken. Sterker nog, in het derde kwartaal werd de krapte nog groter. Het aantal vacatures is onverminderd hoog en het aanbod laag. De werkloosheid is dan wel opgelopen de laatste maanden, maar is met 3,8% nog steeds erg laag. Aan de aanbodkant zien we bovendien dat nog minder mensen actief op zoek zijn naar ander/nieuw werk. Aan de ene kant is er zoveel werk en de noodzaak om actief te zoeken laag dat werknemers ‘achterover kunnen leunen’. Daar komt bij dat werknemers steeds vaker benaderd worden door werkgevers/recruiters voor een baan. In het derde kwartaal bereikte de ‘sourcingsdruk’ opnieuw een record. Daarnaast maakt alle onzekerheid en het lage vertrouwen het misschien ook wel minder aantrekkelijk om van baan te wisselen. Werkgevers moeten dus nog meer moeite doen om geschikte kandidaten te vinden. De strijd om personeel wordt almaar heviger en werkgevers vissen nagenoeg allemaal in een steeds kleiner wordende vijver c.q. in een vijver met minder actieve vissen. De ervaring leert overigens dat de arbeidsmarkt doorgaans met vertraging reageert op de economische ontwikkelingen, dus wellicht volgt in het vierde kwartaal een kentering. Daarmee zijn de personeelstekorten niet opeens als sneeuw voor de zon verdwenen, maar misschien geeft het iets meer ademruimte.

  • De arbeidsmarktactiviteit, de mate waarin de Nederlandse beroepsbevolking actief op zoek is naar een baan, is in vergelijking met vorig kwartaal gedaald. Ook ten opzichte van het derde kwartaal van 2021 is er sprake van een daling. Ondanks de voor werknemers zeer gunstige arbeidsmarkt, blijft de activiteit laag. Iets minder dan één op de negen personen uit de Nederlandse beroepsbevolking (11,6%) is actief op zoek naar een nieuwe baan. Onder werkenden is dat slechts één op de dertien. Tegenover de daling van de actieve groep staat een stijging van latente baanzoekers. De arbeidsmarktactiviteit verschilt sterk per beroep. Zie voor functiespecifieke inzichten ons online dashboard Giant.
  • Bij het aantal baanwisselingen is net als vorig kwartaal wel een duidelijke stijging terug te zien. Ten opzichte van het vorige kwartaal betekent de 20,8% die ander/nieuw werk vond een stijging van 66 duizend. Ten opzichte van hetzelfde kwartaal vorig jaar is er zelfs sprake van een zeer forse toename (+335 duizend). De afgelopen jaren is de mobiliteit niet zo hoog geweest. Het betreft overigens niet uitsluitend mensen die van baan wisselen, al is dit wel de grootste groep binnen de ruim 1,8 miljoen baanwisselaars. Ook degenen die vanuit een niet-werkende situatie een baan hebben gevonden worden meegeteld. Wanneer de werkgelegenheid toeneemt wordt het aandeel van deze groep groter.
  • De sourcingsdruk heeft met 38,8% in het derde kwartaal opnieuw een record gebroken. Zowel ten opzichte van vorig kwartaal als ten opzichte van vorig jaar is er sprake van een flinke toename. Nog niet eerder werden zoveel personen uit de Nederlandse beroepsbevolking benaderd door werkgevers/recruiters/bureaus voor een nieuwe baan. Waarschijnlijk ook ingegeven door de passiviteit van de beroepsbevolking (de lage arbeidsmarktactiviteit). De sourcingsdruk is een belangrijke indicator van schaarste op de Nederlandse arbeidsmarkt. De sourcingsdruk voor specifieke beroepen kan worden achterhaald via ons online dashboard Giant.
  • De werkloosheid in Nederland is zeer laag (3,5%, december 2022). In het tweede en derde kwartaal liep de werkloosheid flink op, maar de laatste maanden is deze juist weer gedaald. Het CPB voorziet in haar meest recente prognose (december 2022) voor 2023 een toename van de werkloosheid naar 4,4%, maar dat is alsnog relatief laag. De arbeidsmarkt blijft daarom naar verwachting krap.
  • Bij de de verwachte zoekduur naar een nieuwe baan zien we na een stabilisatie in de eerste helft van 2021 wederom een daling. Deze zoekduur is gebaseerd op de periode die mensen zélf aangeven nodig te hebben voor het vinden van nieuw werk. Het kan gezien worden als vertrouwensindicator van werknemers in de arbeidsmarkt. Met 3,3 maanden is de verwachte zoekduur de laagste ooit gemeten.
  • Het aandeel baanvinders dat direct een vast contract kreeg is wederom toegenomen. In het derde kwartaal gaf 41,8% van de baanvinders aan dat ze direct een vast contract kregen (ten opzichte van 38,7% vorig kwartaal). Dat is bovendien een nieuw record sinds de metingen in 2015 zijn begonnen. Begin 2020, vlak voor het uitbreken van de coronacrisis, lag het aandeel ook erg hoog. Daarna was er sprake van een daling, maar sinds eind 2021 neemt het aandeel vaste contracten onder baanvinders weer toe. De cijfers passen bij het beeld van een krappe arbeidsmarkt.

In 2021 ontstonden er net iets meer dan 1,4 miljoen nieuwe vacatures volgens het CBS. Dat is een zeer grote stijging ten opzichte van de ruim 1 miljoen nieuwe vacatures in 2020 en bovendien het hoogste aantal ooit. De vacaturegraad (het aantal vacatures t.o.v. het aantal banen van werknemers) bereikte met 16,4% ook een record (het gemiddelde van de afgelopen 25 jaar  ligt op 11,6%). Het ongekende vacaturevolume ging (en gaat) bovendien gepaard met een beperkt aanbod van arbeid. De krapte op de arbeidsmarkt was dan ook niet eerder zo groot. De meest recente prognose van het CPB en het UWV over de Nederlandse economie en arbeidsmarkt zijn doorgerekend in ons vacaturemodel. De verwachting op basis van het model is dat het aantal vacatures in 2022 wederom zal pieken met bijna 1,5 miljoen vacatures. En zelfs dat is wellicht een onderschatting, aangezien er in de eerste drie kwartalen al meer dan 1,2 miljoen nieuwe vacatures waren. In 2023 zal het volume wat gaan dalen naar 1,2 miljoen, wat nog altijd zeer hoog is.

 

De indicatoren op deze website worden periodiek geüpdatet. De cijfers op basis van ons eigen internationale arbeidsmarktonderzoek (ITAM) worden ieder kwartaal bijgewerkt. De overige indicatoren en modellen op deze pagina worden op maandbasis geactualiseerd.

Maandupdate Arbeidsmarkt in Cijfers

"*" geeft vereiste velden aan

AVG*
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
IG! solutions

Meer inzicht in arbeidsmarkt cijfers van jouw doelgroep?

Wil je meer inzicht in arbeidsmarkt cijfers voor jouw specifieke beroepsklasse? Met Giant, het DoelgroepenDashboard of een Talent Intelligence rapport krijg je meer inzicht in jouw doelgroep en hoe de actuele arbeidsmarkt er voor hen uitziet.