Mannelijke norm kost vrouwen én mannen kansen en de economie tientallen miljarden
De Nederlandse arbeidsmarkt is nog altijd ingericht op de werknemer uit de vorige eeuw: man, voltijds beschikbaar en nauwelijks aandacht voor zorgtaken. Terwijl inmiddels bijna de helft van alle werkenden vrouw is, sluiten regels, roosters en voorzieningen daar nog steeds slecht op aan. Dat blijkt uit het nieuwe rapport ‘De Nederlandse arbeidsmarkt als werkplek voor mannen én vrouwen’ van Intelligence Group. Volgens de auteurs kost die achterhaalde inrichting de economie jaarlijks tientallen miljarden aan gemiste productiviteit, verzuim en verloren talent.
De onderzoekers laten zien hoe het oude kostwinnersmodel nog overal doorwerkt: schooltijden die niet aansluiten op de werkdag, kinderopvang die uitgaat van een partner thuis, verlofregelingen die vaders minder stimuleren en sectoren waarin vooral vrouwen werken (zorg, onderwijs) die structureel onderbetaald zijn, mede omdat die sectoren ingericht zijn op het parttime werken van vrouwen. Gevolg: vrouwen leveren fors inkomen in en zodra er kinderen komen, vallen ze vaker uit door gezondheidsklachten en bouwen minder pensioen op, terwijl werkgevers kampen met krapte en hoog verzuim.
Het doel van het rapport is 1) inzicht te geven in de manier waarop de huidige arbeidsmarktstructuur nog steeds gestoeld is op een historisch kostwinnersmodel en 2) een routekaart te bieden voor eenvoudige hervormingen die leiden tot een duurzame werkplek voor mannen en vrouwen. De oplossingen liggen op tafel: van een kruik op kantoor tot kogelvrije vesten die vrouwen wel passen. Veel kan direct geregeld worden als organisaties anders gaan kijken naar werk, werkomgeving en uitrusting. Vaak door simpelweg te luisteren naar vrouwelijke werknemers.
De auteurs van het rapport roepen werkgevers op om in elk geval op vijf punten in actie te komen:
Waasdorp: “We moeten de arbeidsmarkt anders inrichten, bedacht door en voor mannen en vrouwen. De kaders moeten gelijk zijn voor mannen en vrouwen en ook gelijke kansen bieden om te werken, al dan niet gecombineerd met zorgtaken. Het systeem van roosters en werk shifts – met name in de zorg en het onderwijs – in combinatie met schooltijden en kinderopvang duwt vrouwen naar parttime werken, ook als ze dat niet willen. Dat moet echt anders.”
