Nieuws & blogs

Waar moeten overheden zich op richten om jongeren aan te trekken?

Het Rijk’ is al vele jaren een vaste waarde in de top drie van favoriete werkgevers. Ook Politie en Defensie scoorden in 2018 hoog in ons Arbeidsmarkt GedragsOnderzoek. De meeste kleinere overheidsinstanties zien we niet terug in de lijsten van populaire werkgevers. Voor hen is het een stuk lastiger om jonge professionals (20-35 jaar) aan zich te binden. We legden jonge ambtenaren en jongeren die aangeven wel bij de overheid te willen werken onder de loep en vergeleken hen met jongeren in het algemeen en met de Nederlandse beroepsbevolking.

Vier aandachtsgebieden

In dit onderzoek keken we naar drie factoren die van invloed kunnen zijn op de keuze van een werkgever:

  • primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden;
  • pullfactoren;
  • favoriete werkgevers.

Het vierde aandachtsgebied is arbeidsmarktactiviteit, het al dan niet actief of latent op zoek zijn naar een baan.

Jongeren versus beroepsbevolking

Wijken jongeren eigenlijk wel zo sterk af van de Nederlandse beroepsbevolking (NBB)? Over het geheel genomen valt dat reuze mee, maar er zijn een paar opmerkelijke verschillen. Zo staat ‘pensioenregeling’ bij de NBB bovenaan in de lijst van belangrijke arbeidsvoorwaarden, terwijl jongeren ‘reiskostenvergoeding’ het vaakst noemen. In de lijst met pullfactoren staat ‘doorgroeimogelijkheden’ bij jongeren op een zesde plaats, terwijl zij ontbreekt in de top tien van de NBB. In plaats daarvan staat ‘goede arbeidsvoorwaarden’ in hun top tien en staat ‘zelfstandigheid in de functie’ veel hoger genoteerd (7 vs. 10). In de top tien van favoriete werkgevers zijn er twee in het oog lopende verschillen. De posities van de nummer 1 (Het Rijk) en de nummer 2 (Politie) bij de NBB zijn onder jongeren omgedraaid. Shell staat bij de NBB op een derde plek, maar is met plek 9 minder populair onder jongeren. Tussen jongeren en de NBB is nauwelijks verschil tussen het percentage dat actief of latent op zoek is naar een baan.

Jongeren en arbeidsvoorwaarden

Bij jongeren in het algemeen, jonge ambtenaren en jongeren die bij de overheid willen werken staan dezelfde zeven arbeidsvoorwaarden bovenaan, zij het dat elke groep een iets andere volgorde laat zien. Zo hechten jonge ambtenaren duidelijk meer belang aan een 13e maand dan de twee andere groepen en wordt ‘pensioenregeling’ juist minder vaak genoemd. De percentages jonge ambtenaren die ‘reiskostenvergoeding’ en ‘flexibele werktijden’ noemen zijn ook duidelijk hoger. ‘Reiskostenvergoeding’ staat overigens bij alle drie groepen jongeren op de eerste plaats. Jonge ambtenaren en jongeren die bij de overheid willen werken hechten sterker aan de mogelijkheid om thuis te werken en vinden ‘veel vrije tijd/vakantiedagen’ en ‘studie- en opleidingsbudget’ belangrijker.

Pullfactoren voor jongeren

Als we kijken naar pullfactoren staan bij alle groepen jongeren net als bij de NBB ‘goed salaris’ en ‘werksfeer’ op plaats 1 en 2, met ook vergelijkbare percentages. ‘Vast contract’ en ‘inhoud van het werk’ staan bij de drie groepen jongeren ook in de top-5. Jonge ambtenaren noemen ‘vast contract’ wel beduidend vaker, terwijl jongeren die bij de overheid willen werken ‘inhoud van het werk’ het vaakst noemen en ‘vast contract’ het minst vaak van de drie groepen jongeren. ‘Doorgroeimogelijkheden’ en ‘dicht bij huis/acceptabele reistijd’ completeren de top-6, met vergelijkbare percentages bij de drie groepen. De top-10 van jongeren algemeen bevat één andere pullfactor dan die van de andere twee groepen jongeren, namelijk ‘zelfstandigheid in de functie’ versus ‘goede secundaire arbeidsvoorwaarden’.

Favoriete werkgevers bij jongeren

Het is tamelijk voor de hand liggend dat jonge ambtenaren en aspirant-ambtenaren andere favoriete werkgevers hebben dan jongeren in het algemeen (en de NBB). De jonge ambtenaren noemen uitsluitend overheidsinstanties. Hun antwoorden lijken op zijn minst deels een reflectie van hun huidige werkgever. Zeven werkgevers uit de top-8 van jonge ambtenaren staan ook in de lijst van ‘aspirant-ambtenaren’, met de top-5 in nagenoeg dezelfde volgorde. Hun top-10 wordt aangevuld met de Gemeente Den Haag en twee ‘ambtelijke’ bedrijven: ING en Deloitte. Jongeren in het algemeen en de NBB hebben eveneens Rijk en Politie op de eerste twee posities staan (de jongeren in omgekeerde volgorde). Bij beide groepen staat ook de Belastingdienst in de top-10, plus een overheidsinstantie die niet in de top-10 van de (‘aspirant-‘)ambtenaren voorkomt: GGZ.  De top-10 van jongeren (en de NBB) wordt aangevuld met voornamelijk grote Nederlandse bedrijven, met Google als vreemde eend in de bijt.

Jonge baanzoekers

Er is opvallend weinig verschil in de percentages actieve en latente baanzoekers bij de NBB, jongeren algemeen en jonge ambtenaren. Jonge ambtenaren zijn iets minder vaak actief op zoek (en dus ook iets vaker niet op zoek). Jongeren die bij de overheid willen werken zijn beduidend vaker op zoek naar een baan dan de andere drie groepen, zowel actief als latent. Het is dus zaak die groep met gerichte werving te bereiken.