Nieuws & blogs

Privégebruik van sociale media onder werktijd, theorie en praktijk

In een nog niet zo heel ver verleden was er een strikt onderscheid tussen vrije tijd en ‘de baas zijn tijd’. Bellen deden we nog via een vaste lijn en de media waren allesbehalve ‘social’. Wie op het werk een privé telefoongesprek voerde van meer dan 5 minuten, kon rekenen op fronsende blikken. Zo rond de eeuwwisseling heeft de doorbraak van mobiele telefonie en sociale media de manier waarop we communiceren voorgoed veranderd. Geldt dat ook voor het onderscheid tussen privé en werk?

Beperkte flexibiliteit

In veel sectoren van de economie is de strikte scheiding tussen werk en privé iets uit een ver verleden. Medewerkers zijn vrijwel altijd en overal bereikbaar en krijgen daar meer vrijheid voor terug in de manier waarop ze hun werk indelen. Behoort daarmee ‘de baas zijn tijd’ ook tot het verleden? Afgaande op onderzoek van Intelligence groep naar het privégebruik van sociale media onder werktijd is het antwoord: nee. Een meerderheid geeft weliswaar aan dat dit moet kunnen (53% van de werkenden – met 10% geen mening – en 50% van de studenten – met 9% geen mening).  Respondenten in loondienst geven aan dat het doorgaans ook door leidinggevenden wordt toegestaan (54%). Studenten ­(aan wie is gevraagd een oordeel te geven over gebruik per type sociaal medium in een eventuele baan ná hun studie) stellen echter duidelijke beperkingen, zowel in type medium als in gebruiksduur. Het daadwerkelijk gebruik onder mensen in loondienst bevestigt die reserves.

Van de vijftigplussers vindt overigens slechts 43% privégebruik van sociale media onder werktijd acceptabel, tegen 57-58% in de overige leeftijdsgroepen. De perceptie dat leidinggevenden het toestaan is opmerkelijk genoeg veel hoger onder mannen (59%) dan onder vrouwen (49%).

WhatsApp favoriet

WhatsApp is het enige sociale medium dat de meerderheid van de respondenten onder werktijd voor privéredenen gebruikt (81%). Een overgrote meerderheid van de studenten vindt dat ook geoorloofd, waarbij er een opmerkelijk verschil is tussen mannelijke (85%) en vrouwelijke studenten (94%). WhatsApp wordt blijkbaar minder duidelijk als sociaal medium gezien, aangezien alleen bij dit medium het daadwerkelijk privégebruik door mensen in loondienst de acceptatie bij diezelfde groep overstijgt. Ofwel, een deel van de mensen die WhatsApp onder werktijd privé gebruiken, geeft aan dat privégebruik van sociale media onder werktijd niet acceptabel is!

LinkedIn is het enige andere sociale medium waarvan een meerderheid van de studenten het privégebruik tijdens werktijd acceptabel vindt. Ook hier zien we weer een opvallend verschil tussen mannen (58%) en vrouwen (45%). De acceptatie van andere sociale media is veel minder groot, ongeveer 60% van de studenten vindt dat je Facebook, Instagram en Snapchat onder werktijd niet privé zou moeten gebruiken. Voor Youtube, Twitter en Pinterest loopt dit op tot circa 70%. Met name bij Youtube en Twitter zien we een opvallend verschil in acceptatie tussen mannelijke (resp. 60% en 63% afwijzing) en vrouwelijke studenten (resp. 77% en 75% afwijzing).

De acceptatie van privégebruik onder werktijd ligt bij studenten vrijwel altijd hoger dan het daadwerkelijke gebruik door mensen in loondienst. Facebook is in dit onderzoek de enige uitzondering, met circa 40% acceptatie en 42% gebruik.

Bron: Intelligence Group, 2019

Vijftigplussers minder actief

Voor alle onderzochte sociale media geldt dat het daadwerkelijke privégebruik onder werktijd het hoogst is in de leeftijdsgroep tot 30 jaar en het laagst bij vijftigplussers. Als vijftigplussers al een sociaal medium gebruiken, dan steken ze er minder tijd in. Ook op dit gebied zijn de dertigminners koploper. Het verschil met de leeftijdsgroep 30-50 jaar is echter beperkt, met twee uitzonderingen: het gebruik van Instagram en Snapchat. Dit ligt onder werkenden tot 30 jaar respectievelijk twee en drie keer zo hoog als in de leeftijdsgroep daarboven. Overall zien we dat vooral het gebruik van Snapchat en Pinterest onder werktijd met gemiddeld 12% op een laag niveau ligt, Twitter stijgt daar met gemiddeld 13% nauwelijks bovenuit.

Bron: Intelligence Group, 2019

Gedragscode sociale media

Als bedrijven het privégebruik van sociale media willen reguleren doen ze er verstandig aan dit vast te leggen in een gedragscode. Zo weten medewerkers en leidinggevenden waar ze aan toe zijn. Slechts 45% van de ondervraagden weet met zekerheid dat er een gedragscode is in hun organisatie, terwijl 32% zegt van niet. Bijna een kwart is dus niet van op de hoogte van het al dan niet bestaan van een gedragscode. Van de ondervraagden die aangeven dat er een gedragscode is, geeft ruim 60% aan dat deze ook wordt nageleefd.